Αλάτι

Κάνει εύγευστο το φαγητό, αλλά πρέπει να χρησιμοποιείται με μετρό... Το πάλλευκο αλάτι έχει και τις «σκοτεινές» πλευρές του, που αξίζει να τις γνωρίσετε. Το αλάτι είναι μια οργανική, χημική ουσία, που περιέχει νάτριο και χλώριο σε ίσες ποσότητες. Ο συνδυασμός αυτών των συστατικών του χάρισε την επιστημονική ονομασία χλωριούχο νάτριο. Σαν πρώτη ύλη, δημιουργείται από την κρυστάλλωση και καταβύθιση των αλάτων του θαλασσινού νερού, το οποίο εξατμίζεται με τη βοήθεια του ήλιου και του ανέμου. Από τις αλυκές, το ακατέργαστο αλάτι φορτώνεται και οδηγείται στις βιομηχανίες. Εκεί, μετά από τις τρεις επεξεργασίας και αποστείρωσης, εμπλουτίζεται με ιώδιο, (κυρίως για την πρόληψη του υποθυρεοειδισμού) και μαγνήσιο, συσκευάζεται και προωθείται στην κατανάλωση.

ΑΛΑΤΙ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ
Το νάτριο -βασικό συστατικό του αλατιού- κρατάει υγιείς τους λεμφαδένες, ισορροπεί το νευρικό σύστημα, ρυθμίζει τον όγκο του αίματος και συμβάλλει στην καλή λειτουργία των νεφρών. Όμως στην πραγματικότητα, το ανθρώπινο σώμα χρειάζεται μία πολύ μικρή ποσότητα νατρίου για να λειτουργήσει σωστά. Οι περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν ότι οι υγιείς ενήλικες χρειάζονται ημερησίως 0,5 γραμμάρια νατρίου, ποσότητα που αντιστοιχεί σε 2,4 γραμμάρια αλατιού (ένα κοφτό κουταλάκι). Ωστόσο, τις περισσότερες φορές γίνεται υπέρβαση στην καθημερινή κατανάλωση. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι απαιτήσεις του ανθρώπινου οργανισμού σε νάτριο εξαρτώνται και από τη φυσική δραστηριότητα του κάθε ατόμου, το είδος της διατροφής που ακολουθεί, καθώς και τις κλιματολογικές συνθήκες. Για παράδειγμα, η απώλεια νατρίου από το ανθρώπινο σώμα (μέσω του ιδρώτα) είναι μεγαλύτερη τους καλοκαιρινούς μήνες. Επίσης, οι αθλητές χρειάζονται μεγαλύτερη ποσότητα αλατιού -από όσους κάνουν καθιστική ζωή- επειδή έχουν σημαντικές απώλειες νατρίου, λόγω της δραστηριότητας τους.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΑΠΟ ΥΠΕΡΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
Κάθε γραμμάριο αλατιού δεσμεύει περίπου 70γραμμάρια νερού στους ιστούς του σώματος. Επομένως, η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να δημιουργήσει κατακράτηση υγρών, με συνέπεια το γνωστό φούσκωμα. Επίσης, η παρουσία μη ισορροπημένης ποσότητας , αλατιού και νερού στους ιστούς, προκαλεί επιβράδυνση της κυκλοφορίας του αίματος και. ένα είδος υπεραιμίας των ιστών, με επακόλουθα την κυτταρίτιδα, την παχυσαρκία κ.ά. Ακόμα, τα άτομα με προβλήματα νεφρών που καταναλώνουν πολύ αλάτι, μπορεί να παρουσιάσουν οιδήματα στα πόδια, τα χέρια και στο πρόσωπο.

ΕΛΑΤΤΩΣΤΕ ΤΗΝ ΥΠΕΡΤΑΣΗ
Η μεγάλη κατανάλωση αλατιού συγκαταλέγεται ανάμεσα στους βασικούς παράγοντες δημιουργίας υπέρτασης. Παρατηρείται κυρίως σε άτομα με γενετική προδιάθεση στην πάθηση. Εξάλλου, τα αποτελέσματα πρόσφατων επιστημονικών ερευνών επιβεβαιώνουν ότι συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες, που συνηθίζουν να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλατιού, παρουσιάζουν υπέρταση πιο συχνά από άλλες που χρησιμοποιούν λιγότερη ποσότητα. Γία παράδειγμα, οι κάτοικοι της Β. Ιαπωνίας που κάνουν κατάχρηση αλατιού είναι υπερτασικοί, ενώ κάποιοι λαοί της Αφρικής (όπως οι Μπουζουάνι, που δεν τρώνε αλατισμένα φαγητά) δεν έχουν παρουσιάσει ποτέ υψηλή πίεση. Οι έρευνες δείχνουν επίσης, ότι άνθρωποι με πρόβλημα υπέρτασης μπορούν να ελαττώσουν τα επίπεδα της, ακολουθώντας διατροφή με λιγότερο αλάτι ή χρησιμοποιώντας το διαιτητικό, που περιέχει 35% λιγότερο νάτριο από ό,τι το κανονικό.

Συμβουλές για ισορροπημένη διατροφή

• Είναι σημαντικό να καταναλώνετε τρία βασικά γεύματα και δυο μικρά κατά τη διάρκεια της ημέρας.Μην ξεχνάτε ότι το πρωινό είναι το σημαντικότερο γεύμα της ημέρας και μπορεί να καταναλωθεί στο σπίτι, στο δρόμο για το γραφείο ή στο γραφείο. Μια καλή πρόταση για μικρό γεύμα, αποτελούν τα φρούτα, οι φρέσκοι χυμοί και τα γιαούρτια χαμηλά σε λιπαρά.
• Αποφεύγετε τη μαγιονέζα, την κρέμα γάλακτος και γενικά όλες τις λευκές σάλτσες που είναι πλούσιες σε κορεσμένα λιπαρά. Προτιμήστε σάλτσες από φρέσκιες ντομάτες, λαχανικά, βότανα, μυρωδικά και λίγο ελαιόλαδο.
• Καταναλώνετε κόκκινο κρέας μόνο μια φορά την εβδομάδα, ώστε να μειώσετε τη λήψη κορεσμένων λιπαρών. Μπορείτε να αντικαταστήσετε το κρέας με όσπρια ή ψάρι, καθώς και ευκαιριακή χρήση πουλερικών.
• Προτιμήστε ως τρόπο μαγειρέματος το βράσιμο, το ψήσιμο ή το μαγείρεμα στον ατμό. Με τον τρόπο αυτό, περιορίζετε τη χρήση λιπών και ελαίων. Μπορείτε να μειώσετε ακόμα περισσότερο την κατανάλωση κορεσμένων λιπών αφαιρώντας από το κρέας το ορατό λίπος, π.χ. πέτσα.
• Πρέπει να γνωρίζετε ότι ποσότητα αλατιού περιέχεται στα τρόφιμα. Μειώστε λοιπόν την κατανάλωση τροφών που περιέχουν μεγάλες ποσότητες αλατιού, όπως παστά και αλλαντικά π.χ μπέικον. Τα τυποποιημένα τρόφιμα, όπως για παράδειγμα οι έτοιμες σάλτσες, περιέχουν πολλές φορές μεγάλη ποσότητα αλατιού. Για το λόγο αυτό προτιμήστε τρόφιμα που έχουν την ένδειξη «χωρίς προσθήκη άλατος». Επιπλέον, επιλέγετε αρτοσκευάσματα χωρίς προσθήκη αλατιού ή δοκιμάστε να φτιάξετε μόνοι σας ψωμί.
• Αποφύγετε με το φαγητό να κάνετε παράλληλα άλλες δραστηριότητες, όπως να βλέπετε τηλεόραση και να μιλάτε στο τηλέφωνο, γιατί έτσι καταναλώνετε ασυνείδητα μεγάλες ποσότητες φαγητού.
• Αποφεύγετε να αγοράζετε τρόφιμα όταν νιώθετε πεινασμένοι. Φροντίστε να κάνετε τις αγορές σας με λίστα, ώστε να μειώσετε αγορές τροφίμων από το ζαχαροπλαστείο ή το φούρνο.
• Αποφεύγετε να αγοράζετε τρόφιμα τα οποία καταναλώνονται ευκαιριακά, όπως γλυκά και αλμυρά σνακ.